Basisinformatie over Gemeentefonds

Portefeuillehouder:

S.T. Klein-De Jong

Wat is het?

Het gemeentefonds is een fonds van het Rijk met middelen (geld) voor gemeenten. Gemeenten hebben recht op een algemene uitkering uit dit fonds. Ook kunnen gemeenten recht hebben op specifieke uitkeringen. Hierbij kunt u bijvoorbeeld denken aan geld voor voorschoolse voorziening peuters of buurtsportcoaches.

Waar is het voor?

Gemeenten zijn verantwoordelijk voor onderwerpen als lokale veiligheid, onderwijs, het sociaal domein en de openbare ruimte.  Gemeenten ontvangen daarom een bijdrage van het Rijk via het gemeentefonds. Dit fonds wordt gevoed met middelen uit de belastingopbrengsten van het Rijk.

Dit is nodig want?

De gemeenten hebben een breed pakket aan landelijk verplichte taken, maar een beperkte mogelijkheid om zelf voor eigen inkomsten te zorgen. Daarom draagt de Rijksoverheid jaarlijks via  het gemeentefonds bij aan de kosten van gemeenten.

Hoe werkt het?

De regels over het gemeentefonds zijn vastgelegd in de Financiële Verhoudingswet. De algemene uitkering is gebaseerd op een aantal verdeelmaatstaven, gerelateerd aan onder meer:

  • de belastingmogelijkheden;
  • het aantal inwoners;
  • het grondgebied;
  • de aard en omvang van de bebouwing.

Jaarlijks wordt de hoogte van de uitkering aangepast aan de ontwikkeling van de rijksuitgaven (trap-op en trap-af).  Groeit de rijksbegroting, dan groeit de uitkering met hetzelfde percentage. Dit noemen we het accres. Zie voor verdere uitleg dit animatiefilmpje.

Zoals vermeld zijn er ook verschillende specifieke uitkeringen waarvoor niet alle of soms zelfs enkele gemeenten in aanmerking komen. Deze hebben elk hun eigen verdelingssystematiek. Buren komt in aanmerking voor specifieke uitkeringen voor bijvoorbeeld de voorschoolse voorziening peuters.

Verdere informatie

Gemeenten worden geïnformeerd over de uitkering uit het gemeentefonds door middel van de mei- en septembercirculaire van de Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties. In december verschijnt nog een circulaire waarmee kleine correcties worden doorgevoerd.

Als deze circulaires bekend zijn, worden ze door onze organisatie doorgerekend op de effecten voor Buren. Normaliter wordt de raad hierover met een raadsinformatiebrief geïnformeerd.