Nieuwjaarstoespraak burgemeester

10 januari 2019

Nieuwjaarstoespraak 2019

Eierkoeken, Eikenblaadjes, Parijse wafels

Op de ambachtsschool leerde mijn vader tal van zaken
Metselen, timmeren, techniek, een breed pakket
Echter, er is één richting waar ik op wil inhaken
Dat was zijn passie, brood & banket

Gevulde koeken, Goudse moppen, Haarlemmertjes

Hoewel, een echte bakker is hij nooit geworden
Hij bleef steken bij bakkersknecht
Waar hij zwoegde, zweette en sjorde
Het waren lange dagen en het betaalde slecht

Gemberpunten, Javaantjes, Janhagel

Uiteindelijk is hij bij de PTT beland
Vroeg uit de veren en op tijd thuis want
Zijn hobby raakte hij niet kwijt
Vaak waren wij getuige van zijn bakkersvlijt

Jodenkoeken, Juffers, Krakelingen

Nog buitenshuis kwam de geur mij tegemoet
Ik versnelde automatisch mijn pas
Het fornuis nog warm, mijn timing was goed
De bakplaat was zojuist van het gas

Kattentongen, Kerstkransjes, Kletskoppen

Het kookboek van mijn vader kwam mij onlangs ter hand
Hierin, dit restant, noteerde hij alle benodigdheden
Ik voel met dit schrift uit zijn jonge jaren een sterke band
Als een haakje naar mijn jeugd, ons gezinsverleden

Kano’s, Marsepein, Friese duimpjes

Wat bakte hij dan zo al, wat maakte hem beroemd?
Een deel van zijn kunsten heb ik zojuist genoemd
Maar het allerlekkerste waren zijn ronde soezen
Rijkelijk gevuld met gele room, net als zijn tompoezen

Slagroomtruffels, Paastulband en speculaas

Dames en heren, dit schrift valt al uit elkaar wanneer ik er naar kijk.
Het moet zo snel mogelijk naar ons archief, de RAR.

Welkom

Heel Buren bakt! Wat is dat een mooi thema. Want koken én eten verbindt mensen, je raakt met elkaar in gesprek, ontmoet elkander en je bent niet alleen. Initiatieven gericht op onze smaakpapillen zie ik overal terug.

In de Avezathen is er maandelijks een maaltijd voor ouderen. De buurtkeuken in het Huis van Lienden is 3x per week een daverend succes. In Erichem wordt er gekookt voor weeskinderen in Ivoorkust. De kerken in Maurik organiseren al 2 jaar de Tafel van Hoop. En op Koningsdag is er een Wereldmaaltijd in Lienden. Nederlanders en ‘medelanders’ maken de lekkerste gerechten, in Buren worden de echte ‘participizza’s gebakken en ik? Ik mag overal lekker meesmikkelen. Maar vanavond bent u aan de beurt.

Er zijn veel vrijwilligers die vanmiddag de lekkerste hapjes hebben gemaakt, passend met een bruiswijntje van de Burensewal erbij of een appelsapje van de Krenkelaar; het dessert komt v/d Hennisdijk.

Hoog geëerd publiek, ik heet u van harte welkom op onze nieuwjaarsreceptie en ik geef u graag een kijkje in de keuken van onze gemeente! Sinds dit voorjaar kokkerellen wij met een nieuwe college. Wethouder Gertjan Keller roert in de pan van leefbaarheidszaken en is in de ban van ‘omgekeerd inzamelen’. Wethouder Sietske Klein serveert toeristen ons prachtige buitengebied en ze waakt over ons kasboekje om een ‘shutdown’ te voorkomen. En wethouder Daan Russchen gaat voor een duurzaam gedekte tafel met welzijn, zorg en milieubeleid, van praatpaal naar laadpaal.

Het college van b & w wenst u een gezond, gezegend, en culinair 2019 toe, laat het u smaken. U krijgt als attentie straks een ‘Heel Buren Bakt placemat’ vol met recepten, want we hebben heel veel smaken binnen onze gemeente en die leren wij u graag kennen. (schort af)

 

Democratische vernieuwing

Dit jaar, vijftig jaar geleden, werd hij geboren. Dat zou je niet zeggen, maar toch is hij al een halve eeuw jong.
Ongekend populair, toegankelijkheid en prettig in de omgang. En hij is in staat u tot grote hoogte te laten brengen.
Dames en heren, ik heb het over de participatieladder, een ‘uitvinding’ die in 1969 het levenslicht zag. Trapsgewijs zijn de verschillende fases in participatie, de wijze waarop de overheid haar inwoners betrekt, benoemd. Van ‘informeren en consulteren’ onderaan tot verregaande vormen van ‘samenwerking’ bovenin.

Onze nieuwe gemeenteraad klimt hoog op deze ladder als het gaat om de thema’s klimaat, mobiliteit en de ruimtelijke ordening. Het verbindende element hierbij is kerngericht denken en doen. Raad en college willen niets liever dan met u, inwoner, ondernemer of instelling de uitdagingen van deze tijd aangaan. Want de overheid heeft de wijsheid niet alleen meer in pacht en de navigatie geeft meerdere routes richting de eindbestemming. Voor dit tijdperk geldt, wanneer je denkt op de plaats van bestemming te zijn, moet je van richting veranderen.

Dementie

U heeft vast net als ik op school boekenlijsten moeten afwerken voor uw mondelinge examen Nederlands, echte literatuur. Mijn selectiecriterium voor een verantwoorde keuze was het aantal bladzijden, hoe dunner, hoe beter. Zo deed Jan Wolkers een korte groet van Rottumerplaat, schreef Hella Haasse niet al te veel over Oeroeg en
was Margo Minco’s Bittere kruid na een avondje lezen echt uit. 1 boek(je) maakte veel indruk; Hersenschimmen van J. Bernlef. Hij beschrijft hoe een dementerende man langzamerhand vervreemd van zijn omgeving en partner.

Dementie is zeer actueel met een vergrijzende bevolking, die meer thuis woont en afhankelijk is van mantelzorgers. Maar wat weten wij ervan en hoe dementievriendelijk is Buren? In 2040 in het percentage dementerenden in Buren gestegen van 1,7% nu, naar 3,7%, dat zijn straks 900 à 1.000 inwoners. Dementie levert vandaag al veiligheids- en zorgvraagstukken op. Valpartijen, verkeerd medicijngebruik, verdwalen en oversteken. Het verstoppen van de autosleutels en de lucifers is niet meer afdoende om met deze terechte zorgen om te kunnen gaan. Een netwerk van familie, buren, professionals en mantelzorgers zal permanent, 24/7 alert moeten zijn. Waarbij de gemeente kan inzetten op meer dagopvang, huishoudelijke hulp en extra voorzieningen in huis.

En de zorgleveranciers zullen zich verder moeten bekwamen. Zo heeft Zorgcentrum de Betuwe sinds kort een ‘Brein Omgeving Coach’ in haar midden. Deze coach onderzoekt de invloedbepalende factoren op het welzijn van dementerenden. Dat gaat over het verblijf met tips voor aanpassingen en het gericht opleiden van medewerkers.
Laat Buren, passend bij deze avond, een ‘proeftuin’ zijn voor de omgang met dementie.

Vrijheid vieren

Nederland viert in 2019 en 2020 75 jaar bevrijding, de provincie heeft € 6 miljoen vrijgemaakt om initiatieven te ondersteunen. Hier werd de Betuwe frontgebied na de operatie Market Garden. Ik begrijp dat het ook de bedoeling is 10-duizenden toeristen te trekken, voor nu en later. Bij mij gaat het om de inwoners; onze jeugd, overlevenden of nabestaanden. En mocht er toevallig een toerist voor komen, het zij zo. Het droppen van bevrijdingsbroodjes, landingen van parachutes of een parade met oude voertuigen is niet iets typisch Betuws. Ik pleit voor kleinschaligheid met een directe relatie naar de Burense geschiedenis en ik sta daar niet alleen in.

Kunst en Vriendschap organiseert op 14 mei 2020 een concert met de Johan Friso Kapel, voor de jeugd… en voor u. Gemeente en gemeenschap zullen wederom het bombardement op de Roodvoet herdenken. Steven van Koeverden heeft in zijn afstudeerproject op de Kunst Academie de rol van zijn opa Jo in de oorlog centraal gesteld, deze ode is onlangs opgenomen in de collectie van het Rijksmuseum. Zijn foto’s vragen om gezien te worden, een expositie dus. En Steven is bereid op de basisscholen dit verhaal te vertellen.

Tot slot, zijn er op dit moment serieuze gedachten om alle omgekomen Indiëgangers uit onze gemeente een eigen gedenkteken te geven en informatieborden te plaatsen bij crashplaatsen van geallieerde vliegers. Ideeën als deze, uit de gemeenschap, die verdienen onze support.

Stadsrechten vieren

Dat geldt ook voor de viering van 625 jaar stadrechten. De stichting Buren 625 zal zelf haar plannen onthullen, maar het is geen geheim dat de première van het BTT in september de opening is van het feestjaar. Als gemeente willen wij graag de ‘meekoppelkansen’ benutten. Dit vreselijke woord staat terecht niet in de Van Dale. Vrij vertaald betekent het “twee vliegen in één klap slaan”. Laat Partij voor de Dieren dit niet horen.

Als zoveel vrijwilligers straks van alles organiseren, dan kan de gemeente niet achterblijven, wij koppelen graag mee.

  • Er wordt volop geïnvesteerd in de Onderdreef, de entree van het plantsoen en de parkeermogelijkheden,
  • In de stad is al een historische route geopend en de gemeente wil met u een visie op de Parel van de Betuwe ontwikkelen.
  • De Kersenparty van de Fruitdelta Rivierenland doet Buren aan.

Kortom, Buren bruist en borrelt van bedrijvigheid en dat is logisch want een stille molen maalt nu eenmaal geen meel! Voor de jongeren onder ons, meel van de molenaar met dubbel ee.

Molens

De molenaar zelf, het ambacht dan, is genomineerd voor de lijst Immaterieel Erfgoed van Unesco. Onze molenaars zijn straks in goed Gelders gezelschap met de Tielse kermiskoek, de 4-daagse Nijmegen en het Fruitcorso. Om deze status waardig uit te dragen zijn er actieve molenaars nodig en een overheid die niet met meel in de mond praat. Dat is bij beide voorwaarden het geval, de gemeente zelf heeft 2 molens; de Korenbloem in Zoelen en de Prins van Oranje in Buren.

De Zoelense molen ziet er na de schilderbeurt weer spik en span uit en houtrot is voltooid verleden tijd. De Prins van Oranje krijgt dit voorjaar nieuwe sanitaire voorzieningen, een kantine- annex kantoorruimte en een zelfgemaakte, bijdetijdse verkoopruimte. Onze molenaars gaan met de tijd mee en verdienen alle lof voor hun inzet. Ze verkopen streekproducten, geven rondleidingen, bieden WiFi aan en laten sporters gratis hun zakken meel sjouwen. Moeiteloos wordt in het Engels overgegaan als enkele Amerikaanse bezoekers uit Kinderhook de molen bevolken. Hulde aan Cees de Jong, Marien de Haan en Ans Roefs (dirigent) in Buren en Paul Pos met Hans Verhoef in Zoelen. Zonder dit vijftal draaien de molens niet en u weet het bij een molen, stilstand is achteruitgang.

Ambulance

Ik heb hier een vacature, misschien is het iets voor u als u:

  • beschikt over een professionele beroepshouding en u gedetailleerde kennis en kundigheid kunt laten zien,
  • in teamverband kan werken, ook als het uw discipline overstijgt,
  • kalm blijft, objectief en moeilijke situaties meester,
  • een realistisch zelfvertrouwen heeft om de juiste handelswijze te kiezen,
  • problemen kunt opdelen en onderscheidt kan maken in hoofd- en bijzaken,
  • bereid bent harde en snelle beslissingen te nemen en onmiddellijk tot actie over te gaan,
  • gericht bent op een vlotte, efficiënte, en persoonlijke service,
  •  proactief bent, kansen grijpt en invloed uitoefent op gebeurtenissen en
  • aandacht heeft voor kwaliteit.

Nee, het betreft hier geen burgemeestersvacature.

Verder bent u:

  • geregistreerd in het kader van de wet BIG,
  • geregistreerd in het RBA,
  • in het bezit van een SOSA-certificaat,
  • in het bezit van de bekwaamheidsverklaring MMA en
  • in het bezit van alle landelijke- en reg. nascholingscertificaten.

Wie durft er nog te schijven? Deze man of vrouw gaan we hier niet vinden, maar ze zijn er wel. Dit jaar hebben zij in ons gebied 28.924 km afgelegd. Met elkaar hebben zij 8.640 uur geïnvesteerd in training. Dames en heren, ik heb het over de kanjers van ambulanceverpleegkundigen van Gld-zuid.

Wat een prachtig, uitdagend en zwaar beroep en wat ben ik trots op deze verpleegkundigen die in weer en wind op pad gaan voor ons. En wat kan ik mij verschrikkelijk boos maken bij tv-beelden waar ambulancepersoneel agressief word bejegend door omstanders.

Onze ambulancevoorziening kreeg vorig jaar 11 nieuwe voertuigen om nog sneller en beter geoutilleerd op locatie te kunnen arriveren en naar de plaats van bestemming te rijden. Maar willen deze verpleegkundigen in de toekomst in dit gebied elk jaar 1.072 spoedritten kunnen blijven maken, 725 m1 aan pleisters blijven plakken, 1.675 naalden gebruiken of 15 mensen reanimeren, dan moet er voldoende, nieuw talent bijkomen.

En dat baart mij zorgen; jongens en meiden kies voor het ambulancevervoer, de Champions Leaque van de zorg!
O ja, als de vacature u aanspreekt, er komt nog wel 1 extra competentie bij en die is van Willem van Hanegem:
“Je hoeft niet snel te zijn, je moet op tijd vertrekken”.

Weerbericht

Normaal gesproken krijgt u nu het weerbericht van de Pelleboer van Maurik, Adri Dees. Ik heb hem gesproken, maar Adri is ernstig ziek en niet in staat een voorspelling te geven voor het nieuwe jaar. Deze week zal ik hem bezoeken en een bos bloemen namens de gemeenschap aanbieden, want bij maar liefst 12 verenigingen was Adri voorzitter of secretaris. Maar dan gaan we wat anders doen.

Einde

Elke provincie of regio heeft zo zijn streekeigen woorden. Hoor maar, de opbrengst uit de kranten 2018, waar denkt u aan bij;

‘BlokkeerFriezen’? makkie, Friesland.
‘Gasstres’? inderdaad, Groningen.
‘Mestfraude’? juist, Noord-Brabant.
‘Hertenafschot’? Flevoland, Veluwe ook goed.
‘Perensmokkel’?

Ja echt, Perensmokkel. Misschien wel de Fruitdelta Rivierenland. Ja de Russen zijn gek op fruit uit de Lage Landen. Wees er snel bij, want de populaire Conference-peer wordt met Afrikaanse papieren via de Baltische staten de grens over gesmokkeld naar Rusland om de boycot te omzeilen. Door deze Perensmokkel gaan er dagelijks 10 vrachtwagens met ‘sanctieperen’ de grens over.

Dit is natuurlijk wel een erg ruime interpretatie van het begrip ‘teeltondersteunende maatregelen’. Dit was mijn toespraak, ik zou zeggen: “Dames en heren, eet meer appels en sanctieperen”.