Uitdaagrecht
Naast inwonersinitiatieven waarbij u zelf met een nieuw idee komt, is er ook het uitdaagrecht. Met dit recht kunt u als inwoner of organisatie taken van de gemeente (deels) overnemen. Bijvoorbeeld als u denkt dat het beter, goedkoper of slimmer kan.
Denk aan het beheren van een park, het onderhoud van een sportclub of bedrijventerrein, of taken op het gebied van zorg en welzijn (Wmo). Maar ook andere ideeën zijn welkom.
Sinds 1 januari 2025 is het uitdaagrecht officieel vastgelegd in de wet. In andere gemeenten zien we dat het rustig op gang komt met kleine en overzichtelijke initiatieven. Dat is prima. Zo kunnen we rustig ervaring opdoen en stap voor stap ontdekken wat werkt.
We staan nog aan het begin van dit traject. Als gemeente stellen we vooraf enkele randvoorwaarden, maar binnen die kaders willen we vooral onderzoekend en samenwerkend kijken naar de mogelijkheden. Wat is de waarde van het idee voor de gemeenschap? Hoe kunnen we het samen mogelijk maken?
Heeft u een uitdaging? Dien uw idee in! Dat kan:
- via de ideeënbus op onze website;
- door contact op te nemen met de projectleider participatie via ddriessen@buren.nl of;
- of door in gesprek te gaan met een van onze kernverbinders.
We zijn benieuwd naar uw ideeën!
1. Voorbereiding
U verzamelt informatie over de taak die u wilt overnemen en maakt een voorstel.
Daarna neemt u contact op met de projectleider participatie voor advies en begeleiding.
2. Indienen van een uitdaging
U dient uw voorstel in bij de gemeente. Dit bestaat uit:
- een plan van aanpak;
- een begroting en;
- een bewijs dat er draagvlak is in de buurt.
3. Beoordeling
Wij bekijken uw voorstel. Wij letten daarbij op de vastgestelde criteria en voorwaarden.
4. Besluitvorming
We nemen een besluit over uw voorstel en brengen u hiervan op de hoogte.
5. Uitvoering
Is het voorstel goedgekeurd? Dan maken we samen duidelijke afspraken over de uitvoering en verantwoordelijkheden. Daarna kunt u beginnen. Wij blijven betrokken en bieden hulp waar nodig.
6. Evaluatie
Na afloop kijken we samen terug: Wat ging goed? Wat kan beter? Deze evaluatie helpt ons om te leren en toekomstige initiatieven nog beter te begeleiden.
Niet elke taak is geschikt om over te nemen van de gemeente. Daarom gebruiken we duidelijke criteria en afwegingen. Deze zijn opgesteld door de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG) en helpen om voorstellen goed te beoordelen.
Uw voorstel moet aan de volgende punten voldoen:
- U bent actief in de buurt of wijk waar het initiatief plaatsvindt.
- U wilt een bestaande gemeentelijke taak of voorziening overnemen.
- U heeft genoeg kennis en ervaring om de taak goed uit te voeren.
- Het initiatief wordt gesteund door anderen in de wijk of buurt.
- Het initiatief schaadt geen andere inwoners.
- Het initiatief past binnen de wet- en regelgeving.
- De kosten voor de uitvoering is niet hoger dan wat de gemeente nu uitgeeft.
Sommige taken blijven altijd bij de overheid horen. Bijvoorbeeld strafvervolging of het werk van de politie, brandweer en ambulance. Deze taken vallen niet onder het uitdaagrecht.
De criteria en resultaten van ingediende uitdagingen worden opgenomen in een uitvoeringsagenda. Zo houden we overzicht en leren we van ervaringen.
Naast de criteria kijkt de gemeente ook naar de wenselijkheid van het voorstel. We stellen ons daarbij de volgende vragen:
- Zijn de initiatiefnemers echt betrokken en gemotiveerd?
- Draagt het initiatief bij aan de leefbaarheid in de buurt?
- Is er positieve energie en enthousiasme bij de deelnemers?
- Is het initiatief open voor iedereen en niet bedoeld voor commerciële winst?
Gemeente Apeldoorn: Zuid doet samen
In Apeldoorn-Zuid richtten bewoners de buurtcoöperatie ‘Zuid Doet Samen’ op, omdat ze zich zorgen maakten dat sommige kwetsbare mensen door de veranderingen in de zorg niet goed geholpen zouden worden. Ook vonden ze dat professionele organisaties te weinig oog hadden voor wat mensen zélf kunnen.
Daarom besloten ze zelf actie te ondernemen. Vrijwilligers van de coöperatie gaan bij alle buurtbewoners langs om te vragen wat ze nodig hebben op het gebied van zorg en welzijn. Ze komen mensen tegen die hulp nodig hebben en mensen die graag iets willen betekenen voor een ander. Ze koppelen deze mensen aan elkaar.
Gemeente Oss: Dorpskermis voor inwoners Berghem
In Berghem wilden inwoners de dorpskermis zelf organiseren. De stichting Berghem Events daagde de gemeente uit en nam samen met lokale horecaondernemers de organisatie op zich.
Omdat zij de lokale situatie goed kennen, bedachten ze slimme combinaties. Zo kwamen er bijvoorbeeld een feesttent en een terras, zodat de kermis ook aantrekkelijker werd voor ouders. Alles werd afgestemd op wat de mensen in Berghem zelf belangrijk vinden.
Gemeente Zutphen: slimmer en goedkoper
Bij duurzaamheidscentrum De Kaardebol in Zutphen moest het parkeerterrein worden vernieuwd. De gemeente had al een offerte van een bedrijf liggen. Maar de mensen in de omgeving van het terrein, deden een beter voorstel.
Via hun netwerk, met onder andere mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt, konden ze het werk € 20.000 goedkoper uitvoeren. Bovendien hergebruikten ze bestaande stenen.
Downloads
Ideeën voor uw buurt
